CBAM Doğrulama | SKDM Doğrulama | CBAM SKDM Rapor Doğrulayıcı Kuruluş

CBAM (SKDM) DOĞRULAYICI KURULUŞ – AURA

AURA Uluslararası Belgelendirme Eğitim Denetim ve Muayene Hizmetleri Ltd. Şti., sera gazı emisyonlarının doğrulanması, Türkiye MRV sistemi ve gönüllü sera gazı doğrulama programlarında uzun yıllara dayanan deneyimini, Avrupa Birliği Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM/SKDM) kapsamında yürütülecek doğrulama faaliyetlerine aktarmaktadır.

AURA, CBAM (SKDM) kapsamında akredite doğrulama hizmeti sunma hedefi doğrultusunda kapsamlı bir hazırlık süreci yürütmüştür. Bu kapsamda CBAM (SKDM)  doğrulamalarında görev alacak Baş Doğrulayıcı, Doğrulayıcı ve Teknik Uzmanların eğitim, yetkinlik değerlendirme ve yetkilendirme süreçleri oluşturulmuş, CBAM (SKDM)  faaliyet gruplarına yönelik sektörel ve teknik yetkinlikler geliştirilmiş ve doğrulama ekipleri yapılandırılmış ve CBAM (SKDM) doğrulamalarının Avrupa Birliği mevzuatı ve ilgili akreditasyon gerekliliklerine uygun olarak yürütülebilmesi amacıyla CBAM’a özgü doğrulama prosedürleri ve dokümantasyonu hazırlanmıştır.

Bu hazırlıkların ardından AURA, CBAM doğrulama faaliyetlerine yönelik olarak Hollanda Akreditasyon Kurumu RvA’ya (Dutch Accreditation Council) akreditasyon başvurusunda bulunmuş olup, akreditasyon süreci devam etmektedir. 

CBAM (SKDM) Nedir ve Doğrulama Neden Önemlidir?

Avrupa Birliği Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM/SKDM), AB’ye ithal edilen belirli karbon yoğun malların üretimi sırasında ortaya çıkan gömülü sera gazı emisyonlarını dikkate alan ve bu emisyonları AB karbon fiyatlandırma sistemiyle ilişkilendiren bir mekanizmadır. CBAM’ın kesin uygulama dönemi 1 Ocak 2026 tarihinde başlamıştır.

CBAM (SKDM)   kapsamında çimento, demir-çelik, alüminyum, gübre, hidrojen ve elektrik gibi kapsama giren malların gömülü emisyonlarının belirlenmesi ve raporlanması gerekmektedir. Kesin dönemde gömülü emisyonların gerçek değerler kullanılarak belirlenmesi halinde, bu emisyonların CBAM (SKDM)  mevzuatı kapsamında yetkilendirilmiş bir ulusal akreditasyon kuruluşu tarafından akredite edilen CBAM (SKDM) Doğrulayıcı Kuruluşu tarafından doğrulanması gerekmektedir.

CBAM (SKDM)  doğrulaması yalnızca hesaplanan toplam emisyon değerinin kontrol edilmesinden ibaret değildir. CBAM (SKDM)  Doğrulama kapsamında tesis ve sistem sınırları, üretim prosesleri ve üretim rotaları, doğrudan ve uygulanabildiği durumlarda dolaylı emisyonlar, öncül maddeler, enerji tüketimleri, ölçüm sistemleri, veri akışları, kontrol faaliyetleri, hesaplama yöntemleri ve ürünlere emisyon tahsisi gibi gömülü emisyon hesabını etkileyen unsurlar değerlendirilir. Doğrulamanın amacı, raporlanan gömülü emisyonların CBAM (SKDM)  mevzuatına uygun, izlenebilir ve yeterli kanıtlarla desteklenmiş olup olmadığının değerlendirilmesidir.

CBAM (SKDM) DOĞRULAMASI HANGİ DURUMLARDA GEREKLİDİR?

CBAM kesin dönemi 1 Ocak 2026 tarihinde başlamıştır. CBAM kapsamındaki malların AB’ye ithalatında gömülü emisyonlar, ilgili CBAM beyanında varsayılan değerler veya gerçek değerler esas alınarak bildirilebilmektedir.

Gerçek Gömülü Emisyon Değerlerinin Kullanılması

Bir tesisin kendi üretim verileri kullanılarak hesaplanan gerçek gömülü emisyon değerlerinin CBAM SKDM beyanında kullanılabilmesi için, bu değerlere ilişkin Operatör Emisyon Raporunun yetkili bir ulusal akreditasyon kuruluşu tarafından CBAM kapsamında akredite edilmiş bağımsız bir CBAM SKDM Doğrulayıcı  Kuruluşu tarafından doğrulanması gerekir.

Varsayılan Değerlerin Kullanılması

CBAM SKDM mevzuatının izin verdiği durumlarda Avrupa Komisyonu tarafından belirlenen varsayılan değerler kullanılabilir. Bu nedenle CBAM (SKDM) kapsamında gerçekleştirilen her ithalatta otomatik olarak tesis bazlı doğrulama zorunluluğu bulunduğunu söylemek doğru değildir. Doğrulama gerekliliği, özellikle CBAM (SKDM)  beyanında gerçek emisyon değerlerinin kullanılacağı durumlarda önem kazanmaktadır.

CBAM (SKDM) DOĞRULAMASI KİMLER AÇISINDAN ÖNEMLİDİR?

CBAM (SKDM)  kapsamındaki yükümlülüklerin hukuki muhatabı esas olarak AB’deki yetkilendirilmiş CBAM beyan sahibi olmakla birlikte, gerçek gömülü emisyon değerlerinin kullanılabilmesi için üçüncü ülkedeki üretici tesislerden güvenilir, izlenebilir ve doğrulanmış emisyon bilgilerinin temin edilmesi gerekir.

AB Dışındaki Üretici Tesisler

CBAM (SKDM)  kapsamındaki malları üreten tesisler açısından doğrulama; işletmeye özgü gerçek gömülü emisyon değerlerinin AB’deki müşterilere ve yetkilendirilmiş CBAM beyan sahiplerine sunulabilmesini sağlar.

Özellikle;

• çimento,
• demir ve çelik,
• alüminyum,
• gübre,
• hidrojen ve
• elektrik

alanlarında CBAM (SKDM)  kapsamına giren malları üreten tesisler için gömülü emisyonların doğru hesaplanması ve gerektiğinde doğrulanması önem taşımaktadır.

AB’deki İthalatçılar ve Yetkilendirilmiş CBAM Beyan Sahipleri

CBAM beyanının sunulması ve ilgili CBAM yükümlülüklerinin yerine getirilmesinden yetkilendirilmiş CBAM beyan sahibi sorumludur. Dolayısıyla gerçek emisyon değerlerinin kullanılacağı durumlarda üreticiden alınan doğrulanmış emisyon verileri, CBAM beyanının temel girdilerinden biri olacaktır.

CBAM (SKDM)  DOĞRULAMASI YAPILMAZSA NE OLUR?

Gerçek Emisyon Değerlerinin Kullanılamaması

CBAM beyanında gerçek gömülü emisyon değerlerinin kullanılacağı durumlarda, gerekli doğrulamanın akredite bir CBAM doğrulayıcısı tarafından gerçekleştirilmemesi halinde bu değerler doğrulanmış gerçek değerler olarak kullanılamaz. Uygulanabilir olduğu durumlarda CBAM beyan sahibinin varsayılan değerlere başvurması gerekebilir.

CBAM Maliyetinin Etkilenmesi

Tesise özgü gerçek emisyon değerleri yerine varsayılan değerlerin kullanılması, üreticinin gerçek karbon performansının CBAM hesabına yansıtılamamasına neden olabilir. Bunun CBAM maliyetine etkisi, ilgili ürün ve uygulanacak gerçek/varsayılan değerlerin seviyesine bağlıdır.

AB Müşterileri Açısından Ticari Etkiler

AB’deki ithalatçı veya yetkilendirilmiş CBAM beyan sahibi, CBAM beyanında gerçek değer kullanmak istediğinde üreticiden doğrulanmış emisyon bilgisi talep edebilir. Bu bilgilerin sağlanamaması, üretici ile AB müşterisi arasındaki veri paylaşımını ve ticari tercihleri etkileyebilir.

Mevzuata Uyumsuzluk Riskleri

CBAM beyanının sunulması ve gerekli sayıda CBAM sertifikasının teslim edilmesi yetkilendirilmiş CBAM beyan sahibinin sorumluluğundadır. Bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde CBAM mevzuatında inceleme, ilave sertifika teslimi ve cezai yaptırım mekanizmaları bulunmaktadır.

Gerçek gömülü emisyon değerlerinin kullanılacağı durumlarda, doğrulamanın ilgili CBAM faaliyet grubunda akredite edilmiş ve gerekli teknik yetkinliğe sahip bir akredite CBAM (SKDM) doğrulayıcı firması tarafından gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

CBAM İZLEME DÖNEMİ VE DOĞRULAMA ZAMANLAMASI

İzleme Dönemi

İşletme, ilgili raporlama dönemi boyunca CBAM kapsamındaki üretim ve gömülü emisyonların hesaplanması için gerekli verileri izler ve kayıt altına alır.

Bu süreçte başlıca;

• üretim miktarları,
• faaliyet verileri,
• yakıt ve enerji tüketimleri,
• doğrudan ve uygulanabildiği durumlarda dolaylı emisyonlar,
• dahili ve harici öncül malzemeler,
• ölçüm ve analiz sonuçları,
• hesaplama faktörleri,
• veri akışları ve kontrol kayıtları

izlenir ve raporlamaya esas veriler oluşturulur.

CBAM (SKDM) Doğrulama İçin Planlama

Doğrulama sözleşmesinin mutlaka raporlama dönemi bittikten sonra yapılması gerekmez. Doğrulama kuruluşunun yetkinlik, tarafsızlık, kaynak ve süre değerlendirmelerini yapabilmesi ve doğrulama faaliyetlerini zamanında planlayabilmesi amacıyla sözleşme süreci daha önce başlatılabilir.

CBAM (SKDM) Doğrulama Dönemi

İlgili raporlama dönemine ait emisyon verileri ve Operatör Emisyon Raporu oluşturulduktan sonra doğrulama faaliyetleri yürütülür.

Doğrulama kapsamında stratejik analiz, risk analizi, veri ve hesaplama kontrolleri, örnekleme, saha ziyareti, bulguların değerlendirilmesi, bağımsız gözden geçirme ve doğrulama raporunun oluşturulması süreçleri tamamlanır.

1 Ocak 2027 tarihinden itibaren CBAM doğrulama raporu, doğrulayıcı tarafından CBAM Registry üzerinden düzenlenir. Operatör Registry’ye kayıtlıysa rapor Registry üzerinden operatöre iletilir; kayıtlı değilse mevzuatta tanımlanan elektronik yöntemlerle operatöre aktarılır. Rapor İngilizce hazırlanır. 

Neden AURA Doğrulama ile Çalışmalısınız?

AURA’nın CBAM (SKDM) doğrulama yaklaşımı; doğrulama faaliyetlerinin bağımsız, tarafsız, risk temelli, kanıta dayalı ve mesleki şüphecilik anlayışıyla yürütülmesi esasına dayanmaktadır. Doğrulamanın yalnızca emisyon hesaplarının kontrolü olarak değil; üretim süreçleri, veri akışları, ölçüm sistemleri, hesaplama yöntemleri ve gömülü emisyonları etkileyen tüm unsurların bütünsel olarak değerlendirilmesini gerektiren bir güvence süreci olduğu kabul edilmektedir.

Bu doğrultuda AURA’nın CBAM doğrulama faaliyetlerinde aşağıdaki temel ilkeler esas alınmaktadır:

CBAM (SKDM) Doğrulamalarında AURA’nın Temel Yaklaşımı ve Güvence İlkeleri

Bağımsızlık ve Tarafsızlık

Doğrulama faaliyetleri ticari veya diğer etkilerden bağımsız olarak yürütülür. Doğrulama sürecinin ve doğrulama görüşünün objektif kanıtlara dayanması esastır.

Sektörel Teknik Yetkinlik

Doğrulama ekipleri; doğrulamaya konu CBAM faaliyet grubu, ürünler, üretim prosesleri ve üretim teknolojileri dikkate alınarak gerekli sektörel ve teknik yetkinliğe sahip personelden oluşturulur.

Risk Temelli Doğrulama

Doğrulamanın kapsamı ve yoğunluğu, stratejik analiz ve risk değerlendirmesi sonuçlarına göre belirlenir. Doğrulama kaynakları, yanlış beyan ve uygunsuzluk riskinin yüksek olduğu proses, veri ve hesaplama alanlarına yönlendirilir.

Mesleki Şüphecilik

İşletme tarafından sunulan bilgi, veri ve beyanlar yalnızca sunulmuş olmaları nedeniyle doğru kabul edilmez. Doğrulama boyunca sorgulayıcı bir yaklaşım uygulanır; verilerin doğruluğu, tamlığı, tutarlılığı ve izlenebilirliği yeterli objektif kanıtlarla değerlendirilir.

Kanıta Dayalı Değerlendirme

Doğrulama görüşü; kayıtlar, ölçümler, hesaplamalar, veri analizleri, yeniden hesaplamalar, çapraz kontroller, saha gözlemleri ve diğer uygun doğrulama kanıtları esas alınarak oluşturulur.

Bağımsız Gözden Geçirme

Doğrulama ekibinin gerçekleştirdiği çalışmalar ve ulaştığı sonuçlar, doğrulama ekibinden bağımsız ve yetkin personel tarafından ayrıca gözden geçirilir. Böylece doğrulama raporu ve görüşü nihai hale getirilmeden önce ilave bir kalite güvence mekanizması uygulanır.

CBAM (SKDM) Doğrulama Sürecimizi İnceleyin

AURA’nın CBAM (SKDM) doğrulama sürecinin başvurunun alınması, teklif ve sözleşme öncesi değerlendirme, stratejik analiz, risk analizi, doğrulama planlaması, saha ve veri doğrulaması, bulguların değerlendirilmesi, bağımsız gözden geçirme, doğrulama raporunun onaylanması ve rapor sonrası işlemlere kadar nasıl yürütüldüğünü ayrıntılı olarak incelemek için “CBAM (SKDM) Doğrulama Sürecimiz” sayfasını ziyaret edebilirsiniz.

[CBAM (SKDM) Doğrulama Sürecimizi İnceleyin →]